Przekształcenie spółki jawnej w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w kontekście odpowiedzialności za zobowiązanie kredytowe

  1. Odpowiedzialność wspólników w spółce jawnej

Wspólnicy spółki jawnej za zobowiązania spółki (po wpisie do rejestru spółki) odpowiadają bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką. Regulacja kodeksowa jest tu jednoznaczna i nie nasuwa żadnych wątpliwości. Odpowiedzialność solidarna wspólników oznacza, że każdy z nich odpowiada za całość długu wespół ze spółką i pozostałymi wspólnikami. Sposób zaspokojenia może kształtować się różnie, zależnie od woli wierzycieli, a nie wspólników. Wierzyciel będzie mógł żądać całości lub części świadczenia od wszystkich wspólników i spółki łącznie (współdłużników), od niektórych z nich lub od każdego z osobna. Zaspokojenie wierzycieli przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych z obowiązku świadczenia. Solidarna odpowiedzialność wspólników ze spółką jest modyfikowana przez art. 31 k.s.h., zgodnie z którym obowiązuje zasada odpowiedzialności subsydiarnej – wierzyciel spółki może prowadzić egzekucję z majątku wspólnika w przypadku, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna.

Odpowiedzialność wspólników jest odpowiedzialnością bez ograniczeń, tzn. nie można jej ograniczyć wobec wierzycieli. Możliwe są jednak tego typu ograniczenia w stosunkach wewnętrznych (między wspólnikami a spółką). Nie wpływa to jednak na stosunki z osobami trzecimi. Odpowiedzialność za całość długu każdego ze wspólników i spółki ma charakter generalny i w swojej czystej postaci trwa do czasu egzekucji przez wierzycieli. W takim przypadku wierzyciel będzie mógł prowadzić egzekucję z majątku osobistego wspólnika, w przypadku gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna. Przyjąć należy, że bezskuteczność egzekucji oznacza zarówno stan, w którym nic już nie można wyegzekwować z majątku spółki oraz gdy istnieje prawdopodobieństwo, że przyszła egzekucja może się okazać bezskuteczna.

 Odpowiedzialność osób przystępujących do spółki

Generalnie obowiązuje zasada, że wspólnicy ponoszą odpowiedzialność za zobowiązania spółki powstałe w czasie kiedy byli oni wspólnikami. Jednakże art. 32 k.s.h. rozszerza ramy czasowe odpowiedzialności na tych wszystkich, którzy przystępują do spółki już działającej. Osoby takie ponoszą odpowiedzialność za zobowiązania powstałe przed dniem ich przystąpienia. Przepis ten wiązać należy tylko z przystąpieniem do spółki, a nie nabyciem ogółu praw i obowiązków w spółce. W tym ostatnim przypadku (art. 10 § 3 ksh) za zobowiązania występującego wspólnika związane z uczestnictwem w spółce jawnej i za zobowiązania spółki odpowiadają solidarnie występujący wspólnik oraz wspólnik przystępujący.  Decydujący jest moment przystąpienia do spółki, czyli dokonanie stosownych oświadczeń woli przez przyszłego wspólnika i spółkę prowadzący do zmiany umowy spółki albo tylko przez wspólnika, gdy umowa spółki przewiduje jednostronne przystąpienie do spółki. Osoba przystępująca podlega wszelkim zasadom odpowiedzialności tj. osobistej, nieograniczonej, solidarnej i subsydiarnej. Odpowiedzialność z art. 32 k.s.h. jest odpowiedzialnością za zobowiązania istniejące wcześniej a niemające związku z przystępującym i niedotyczące go, gdyby nie przystąpił do spółki.

Odpowiedzialność w procesach transformacyjnych

Wspólnicy spółki jawnej odpowiadają na dotychczasowych zasadach opartych na subsydiarności wobec wierzycieli spółki, solidarnie ze spółką przejmującą albo nowo zawiązaną za zobowiązania spółki jawnej powstałe przed dniem połączenia przez okres trzech lat, licząc od tego dnia. Oznacza to, że wspólnicy spółki osobowej przekształconej w kapitałową, odpowiadają na dotychczasowych zasadach, solidarnie ze spółką przekształconą za zobowiązania spółki powstałe przed dniem przekształcenia przez okres trzech lat, licząc od tego dnia. W ten sposób zabezpiecza się wierzycieli przed „ucieczką” od odpowiedzialności w spółce osobowej.

  1. Odpowiedzialność wspólników w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością

Do istoty spółki z o.o. należy ograniczenie, a ściślej wyłączenie odpowiedzialności wspólników za zobowiązania spółki. Zasadę tę wyraża jednoznacznie przepis art. 151 § 4 k.s.h. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ponosi tę odpowiedzialność samodzielnie i całym swoim majątkiem, za jej zobowiązania nie odpowiadają natomiast wspólnicy. Jest to jedna z podstaw konstrukcyjnych spółek kapitałowych, która w dużej mierze decyduje o atrakcyjności tej formy prowadzenia działalności gospodarczej. Wyłączenie odpowiedzialności udziałowców spółki z o.o.  za jej zobowiązania odbywa się za cenę wniesienia przez każdego z nich wkładu do spółki. Należy przez to rozumieć, że wspólnicy ponoszą ryzyko utraty środków majątkowych wniesionych do spółki tytułem wkładu w razie jej ustania, w sytuacji gdy majątek spółki nie wystarczy na spłacenie wszystkich jej zobowiązań. Wskazać należy, że jeśli wspólnik pełni równolegle funkcję członka zarządu spółki z o.o., status wspólnika nie wyłącza jego odpowiedzialności za zobowiązania spółki przewidzianej w art. 299 k.s.h., który statuuje zasadę, że jeżeli egzekucja przeciwko spółce z o.o. okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania.

3. Wnioski

  • Ze względu na zmianę reżimu odpowiedzialności za zobowiązania spółki nie leży w interesie banku zmiana formy prawnej kredytobiorcy ze spółki jawnej na spółkę z o.o.;
  • Nie leży w interesie banku zwolnienie od odpowiedzialności wspólników występujących ze spółki – zgodnie z przepisami prawa ponoszą oni tę odpowiedzialność przez okres 3 lat po wystąpieniu ze spółki;
  • Przed podjęciem decyzji przez bank zaleca się kontrolę zobowiązań spółki, w tym zwłaszcza danin publicznych, pod kątem ewentualnego ogłoszenia upadłości, a w konsekwencji likwidacji majątku spółki;
  • Ewentualna zgoda banku na zaproponowane przez klienta zmiany winna zostać uwarunkowana zagwarantowaniem dodatkowych składników majątkowych tytułem zabezpieczenia zobowiązań kredytowych wobec banku

© Kancelaria Adwokacka Adwokat Katarzyna Danielewicz | web design: sumer.pl

Udostępnij

Zero WordPress Theme by WPExplorer Powered by WordPress